Academie voor Beeldende Kunsten Mol

Kunst nieuws

William Kentridge: Hoe kom je los van de apartheid?

Kunst nieuws - di, 18/06/2019 - 10:12

William Kentridge maakte 10 overweldigende films over de recente geschiedenis van Zuid-Afrika. In krachtige houtskooltekeningen schetst hij een land dat worstelt met zijn verleden. Hoe ga je om met een geschiedenis vol racisme en ongelijkheid? Filmmuseum Eye toont deze zomer de films Ten Drawings for Projection, een indrukwekkende confrontatie met het verleden.

Zaaloverzicht met film Weighing and Wanting

Zuid-Afrika draagt zijn geschiedenis als een steen met zich mee, zwaar en onontkoombaar. In de film ‘Weighing and Wanting’ zien we hoofdpersoon Soho Eckstein letterlijk met een steen sjouwen. Eckstein is de witte directeur van mijnbouwbedrijf waar voornamelijk zwarte mensen werken. De steen die hij draagt, verandert in Kentridge’s film in Eckstein’s hoofd waarin allerlei herinneringen boven komen. Hij beseft zich dat hij zichzelf heeft verrijkt over de rug van de arbeiders in zijn mijn.

Soho Eckstein & Felix Teitelbaum
Soho Eckstein werd door William Kentridge als eerst geportretteerd in de film ‘Johannesburg, 2nd Greatest City After Paris’ uit 1989. Eckstein draagt een krijtstreep pak en lijkt even onverschillig te zijn voor het lot van zijn arbeiders als voor de behoefte van zijn vrouw. Toch kan hij zijn herinneringen en verleden niet achter zich laten. In de animatiefilms van Kentridge wordt dit letterlijk zichtbaar gemaakt door de houtskooltekeningen. Kentridge tekent een beeld, gumt het weer weg en laat zo de sporen van het verleden achter.

De tegenpool van Eckstein is een Felix Teitelbaum, een kunstenaar die verdacht veel lijkt op William Kentridge zelf. Felix Teitelbaum heeft veel aandacht voor het land om hem heen en staat dicht bij zijn gevoel. Hij ontwikkelt een enorme verliefdheid op mevrouw Eckstein. In de film ‘Sobriety, Obesity and Growing Old’ lukt hem zelfs om haar te veroveren. Soho Eckstein blijft achter een wereld die zonder haar erg leeg is.

10 Drawings for Projection
In de 10 films van William Kentridge proberen Soho Eckstein en Felix Teitelbaum hun weg te vinden in het veranderende Zuid-Afrika van de jaren 90. De apartheid wordt afgeschaft en de zwarte bevolking krijgt een gezicht. Dit is mooi afgebeeld in de film ‘Monument’, waarin Soho Eckstein een monument laat oprichten voor de arbeider. Eckstein lijkt vooral op een PR stunt uit te zijn. Maar als het beeld echt begint te bewegen en de arbeider toont hoe hij lijdt onder zijn werk, is van de feestelijke onthulling weinig meer over.

Ook Felix Teitelbaum kent zijn portie bewustwording. In de film ‘Felix in Exile’ zit hij opgesloten in zijn huis. Zijn enige contact met de buitenwereld zijn de foto’s die de zwarte landmeter Nadine voor hem maakt. Langzaam vullen de muren van zijn huis zich met foto’s van moordpartijen en mensenlichamen. Sporen van het apartheidsregime die eindelijk tot hem komen nu de zwarte inwoners hun beelden laten zien.

Eye
In Filmmuseum Eye zijn nu alle 10 de films van Kentridge samen te zien. De harde houtskoolstreken geven een indrukwekkend beeld van de bewustwording tijdens de afschaffing van de apartheid. Ondersteund door intense muziek laten ze zien hoe moeilijk het voor Zuid-Afrikanen is om zich te verhouden tot het verleden. Toch zijn de films niet oordelend, geen politiek pamflet.

William Kentridge – History of the Main Complaint

In ‘History of the Main Complaint’ ligt Eckstein in coma op een ziekenhuis bed. Om zijn bed staat Felix Teitelbaum als dokter, die met zijn stethoscoop in het lichaam van Eckstein herinneringen kan zien. Kentridge verwijst hier naar de Waarheids- en Verzoeningscommissie, een grootschalig onderzoek waarin Zuid-Afrika zijn eigen verleden onder de loep nam en de waarheid over de apartheid boven tafel moest komen.

Kentridge’s films laten zien hoe moeilijk is om opeens in een andere werkelijkheid te leven. Soho Eckstein verliest zijn greep op zijn bedrijf, maar probeert zijn werk voort te zetten met het verleden op zijn hielen. Felix Teitelbaum komt juist nergens meer toe en lijkt te zwelgen in zijn gevoel. Na 10 films kan je bijna niet anders concluderen dat Eckstein en Teitelbaum twee kanten zijn van dezelfde persoon: aangekleed en naakt, met verstand en emotie, maar beide op zoek naar hun rol in het verleden.

Categorieën: Kunst nieuws

de Papa van Picasso: de Overtroffen Leermeester

Kunst nieuws - zo, 16/06/2019 - 12:08

In zijn jonge jaren kreeg Pablo Picasso les van zijn vader, die ook kunstschilder was. Maar al snel streefde wonderkind Pablo zijn papa voorbij en ontstond een moeizame relatie, die er uiteindelijk voor zorgde dat Picasso’s vader stopte met schilderen. Op deze vaderdag het verhaal van de strijd tussen vader en zoon Picasso!

Pablo Picasso – de Eerste Communie

Bij de tentoonstelling voor Schone Kunsten in Barcelona exposeerde Pablo Picasso in 1896 zijn eerste werk. De jonge Pablo was slechts 15 jaar en was ondanks zijn jonge leeftijd al aangenomen aan de kunstacademie van Barcelona. Vader José Ruiz y Blasco was apentrots. Het werk van zijn zoon Pablo Ruiz Picasso werd geaccepteerd bij de vooraanstaande tentoonstelling en enthousiast besproken door de lokale pers.

Opleiding
Het schilderij dat tentoongesteld werd heette ‘de Eerste Communie’ en was ruim 1,5 meter hoog. Op het doek is een knielend meisje te zien voor een katholiek altaar. Ze zal zo de eerste communie krijgen en daarmee een belangrijk moment op weg naar volwassenheid ondergaan. Het is een huiselijk moment dat is afgebeeld in de stijl van de grote historiestukken, die zo populair waren in de kunstacademies van de 19e eeuw.

In het schilderij is de invloed van vader José Ruiz y Blasco goed te zien. Vader José heeft zelf model gestaan voor de man op de achtergrond. José probeerde Pablo de perfecte academische voorbereiding te geven. Zelf was José kunstschilder van dieren (vooral duiven). Dit soort onderwerpen werden aan de kunstacademie als erg lage schilderkunst beschouwd. Juist door zijn zoon historiestukken te laten schilderen, probeerde hij hem een betere toekomst te geven.

Leerling wordt beter dan de meester
Ook Picasso’s tweede grote schilderij ‘Wetenschap en Naastenliefde’ toont vader José in een hoofdrol. We zien hem als dokter aan het sterfbed van een vrouw. Picasso schilderde dit werk vlak na het verlies van zijn 7-jaar-oude zusje Conchita. Haar dood door difterie zorgde voor een groot trauma bij Picasso en zijn vader.

Het is onduidelijk of het verdriet om Conchita een rol heeft gespeeld, maar vlak na haar dood besloot José Ruiz Blasco te stoppen met schilderen. Volgens anekdotes zou hij niet meer willen werken omdat zijn zoon Pablo hem voorbij gestreefd was. Hij besloot zijn kwasten en verf daarom aan Pablo te geven.

Pablo Picasso – Wetenschap en Naastenliefde

Ouderwetse ideeën
In 1898 verliet Pablo de familie om te gaan studeren aan de kunstacademie van Madrid. Hier kwam hij erachter dat de Spaanse kunstacademie en de opleiding van zijn vader hopeloos verouderd was. De klassieke aanpak en onderwerpkeuze was in de rest van Europa allang verworpen. Hij vond de kunstacademie van Madrid daarom benauwend en hij wilde naar Parijs of München.

Pablo Picasso – Portret van zijn Vader

Erg tot teleurstelling van zijn vader verliet Pablo Picasso al na een paar maanden de kunstacademie van Madrid. Zijn vader vond dat Picasso faalde en zijn talent verkwanselde, toen Picasso terugkeerde naar Barcelona en zich als zelfstandig kunstenaar vestigde. Tekenend voor de strijd met zijn vader is dat Pablo zich in deze jaren Picasso ging noemen, de achternaam van zijn moeder. Pablo heeft zelf altijd volgehouden dat dit geen afwijzing van zijn vader was, maar dat Picasso nou eenmaal een meer bijzondere naam was dan Ruiz.

José Ruiz y Blasco overleed in 1913 in Barcelona. Zoon Pablo was in 1904 eindelijk naar Parijs verhuisd en had daar furore gemaakt met zijn kubistische schilderijen. Tussen vader en zoon bleef de relatie moeizaam. Pablo had immers alle academische vaardigheden overboord gegooid en zelf een geheel nieuwe stijl ontwikkeld. José zou niet meemaken dat dit Pablo Picasso tot grootste kunstenaar van de 20e eeuw maakte. Wat zou hij trots zijn geweest!

Zie ook
Moederdag: Egon Schiele en zijn Moeder – Liefde en Onbegrip

Categorieën: Kunst nieuws

Hoe de Italiaanse Renaissance de Franse Kastelen binnenkwam

Kunst nieuws - di, 11/06/2019 - 11:06

De Franse koningen lieten grootse kastelen bouwen om hun macht en rijkdom te tonen. Om de luxueuze paleizen te verfraaien haalden ze kunstenaars uit Italië, die indrukwekkende frescos vol mythologische taferelen schilderden. In onze reis door de Renaissance zijn we aanbeland in Fontainebleau, het Renaissance-paleis van koning Frans I.

Onder het bewind van koning Lodewijk XII had Frankrijk eind 15e eeuw het Noorden van Italië ingenomen. Hoewel dit Franse overwicht slechts van korte duur was, zorgde de bezetting wel voor een uitwisseling van culturele vernieuwingen. Leonardo da Vinci kwam bijvoorbeeld in Frankrijk werken en ook andere Italiaanse kunstenaars zochten werk bij de nieuwe heersers. Het zorgde ervoor dat de Renaissance ook Frankrijk bereikte!

Château de Fontainebleau
Aan het einde van de Middeleeuwen hadden verschillende Franse koningen indrukwekkende paleizen laten bouwen aan de Loire, veelal in de Franse gotische stijl. Maar onder Koning Frans I die heerste van 1515 tot 1547 werd Parijs weer een centrale uitvalsbasis. Frans gaf de opdracht tot de uitbreiding van het Louvre en maakte voormalig jachtslot Fontainebleau, net buiten Parijs, tot zijn belangrijkste paleis. Onder leiding van de Italiaanse architect Sebastiano Serlio werd een volwaardig Renaissance paleis uit de grond gestampt.

Voor de decoratie werd een kunstschilder die bekend stond als de roodharige Florentijn (Fiorentino Rosso) naar Frankrijk gehaald. Onder leiding van Rosso werd de belangrijkste galerij van frescos voorzien waarop met name mythologische verhalen staan afgebeeld. Voor de Fransen was dit erg vernieuwend omdat wanden tot dan toe altijd met tapijten behangen werden.

Château de Fontainebleau – Galerij Frans I

Rosso kreeg al snel hulp van Francesco Primaticcio en andere Italiaanse kunstenaars om de galerij en ook de andere ruimtes van het kasteel te verfraaien. Zo schilderde Niccolo dell’Abate op basis van schetsen van Primaticcio de belangrijkste frescos in de balzaal van het paleis. De feestelijke scenes bestonden onder andere uit het feest van Bacchus, Apollo en muzen, de Drie Gratiën dansend voor de goden en het huwelijksfeest van Thetis en Peleus.

Renaissance
De Italiaanse stijl van Rosso, Primaticcio en dell’Abbate was volledig nieuw in Frankrijk en werd snel razend populair. Franse kunstenaars namen de vernieuwingen van de Italianen snel over. Kunst uit deze omgeving heet daarom ‘de School van Fontainebleau’, naar het paleis waar de Italianen werkten. Later kwamen ook andere kunstenaars, waaronder de Vlaming Ambrosius Bosschaert aan het paleis werken en ontstond een ‘Tweede School van Fontainebleau’.

De nieuwe stijl die de Franse koning in zijn paleis liet aanbrengen, werd ook enorm populair bij edelen. De Fontainebleau-kunstenaars werden daarom ook ingehuurd om andere kastelen en landhuizen te verfraaien met frescos. Primaticcio en dell’Abbate werktem bijvoorbeeld ook in het Chateau d’Ancy-le-Franc van de graaf van Clermont.

In Château d’Oiron werd door navolgers van Primaticcio een indrukwekkende fresco reeks over de Trojaanse oorlog geschilderd. De muurschilderingen tonen vanaf het oordeel van Paris tot aan de vlucht van Aeneas wat er in de Ilias beschreven staat. Mooi is ook te zien hoe de frescos geïntegreerd werden in de rest van de ruimte, door ook lijsten en gordijnen te schilderen rondom de afbeelding. De fresco wordt hiermee onderdeel van de muur.

Ondanks dat we de maker van deze frescos niet kennen, toont de reeks goed hoe de Franse kunst zich in de Renaissance ontwikkelde. Mythologische onderwerpen waren de belangrijkste bron van inspiratie en de stijl werd overgenomen uit Italië. De school van Fontainebleau diende zo als inspiratiebron voor latere meesters als Nicolas Poussin en Claude Lorain.

Categorieën: Kunst nieuws

Indrukwekkende Getuigenissen van D-Day op Doek

Kunst nieuws - do, 06/06/2019 - 09:44

Vandaag is de invasie van Normandië precies 75 jaar geleden. In de Tweede Oorlog waren de gevechten niet te volgen door televisiecamera’s of social media. Het Amerikaanse leger huurde daarom kunstenaars in om de verschrikkingen van de oorlog vast te leggen. Tekenaars en schilders gingen met de landingsboten mee om het slagveld met eigen ogen te zien.

In de vroege ochtend van 6 juni 1944 landden de geallieerden op de stranden van Normandië. Na jarenlange planning was de bevrijding van Europa eindelijk begonnen. Dankzij het slechte weer, luchtlandingen achter de linies en slimme afleidingsmanoeuvres bij Calais en in Noorwegen, werd de invasie van Normandië een succes.

Kunstenaars
Tussen de 150.000 Britse en Amerikaanse soldaten die werden ingezet op D-Day bevonden zich ook enkele kunstenaars. Ondanks dat er ook film- en foto-opnames werden gemaakt, bleef het Amerikaanse leger vasthouden aan de inzet van oorlogskunstenaars. Alexander Russo, Mitchell Jamieson en Dwight C. Shepler schilderden de invasie op de Normandische stranden.

Jamieson werd ingescheept op een landingsschip voor tanks en landde 6 juni op Omaha Beach, het strand waar de Amerikanen de grootste verliezen leden. De luchtaanvallen waren hier grotendeels mislukt en de meegebrachte tanks wisten het strand niet te bereiken, de strijd was hierdoor moeilijk. Waarschijnlijk zijn hier die dag zo’n 4000 soldaten omgekomen. In de aquarellen, tekeningen en schilderijen van Jamieson zijn de voorbereidingen op de landing en de strijd op strand te zien.

USS Emmons
Ook Dwight Shepler zette koers naar Omaha Beach. Shepler was ondergebracht op de USS Emmons, een groot oorlogsschip dat de kust moest bombarderen en de landingsschepen moest beschermen. De werken van Shepler laten vooral de invasie zien vanaf de zee: de beschietingen vanaf de oorlogsschepen en de moeizame landing van de soldaten.

De Duitsers hadden een uitkijkpost geïnstalleerd in de kerktoren van de Notre Dame in Colleville-sur-Mer. De USS Emmons had de opdracht om deze post uit te schakelen. Shepler schilderde de ruïne van de kerk na de beschietingen vanaf de USS Emmons. Een schaduw laat zien hoe de kerk er ooit uitzag.

Aanvoer en Afvoer
Alexander Russo arriveerde 2 dagen na de landing pas op de Normandische kust. Zijn schilderijen tonen daarom niet de eerste gevechten, maar laten zien wat er daarna gebeurde. Het strand veranderde in een grote logistieke hub, waar steeds nieuwe wapens, soldaten en levensmiddelen aankwamen om het slagveld van nieuwe energie te voorzien.

Ook de schaduwzijde van D-Day werd door Russo op doek vastgelegd. Het begraven van de doden in de duinen of de afvoer van gewonden richting Engeland, zijn slechts enkele voorbeelden van schilderijen waarop Russo het lijden van de soldaten laat zien. Het zijn verhalen die de overwinnaars van de oorlog niet graag vertellen, maar die een goed beeld geven van de verschrikkingen van de invasie van Europa.

De schilderijen van Jamieson, Russo en Shepler laten zien wat een ontzettend grote en moeilijke operatie de bevrijding van Europa is geweest. Hun visuele ooggetuigenverslag brengt je even naar de stranden van Normandië om beter te begrijpen wat er op D-Day gebeurd. 75 jaar geleden werd een begin gemaakt aan de herovering van onze vrijheid, die zou leiden tot vrede in West-Europa. Een vrede die tot op de dag van vandaag duurt.

Categorieën: Kunst nieuws

Hoe Herken je de Verborgen Betekenis van een Bloemstilleven?

Kunst nieuws - ma, 03/06/2019 - 11:00

In 17e eeuw werden Nederlandse bloemstillevens razend populair. De schoonheid van de bloemen zorgde voor een zeer decoratief effect in de woonkamer. Maar de meeste bloemstillevens hadden daarnaast een diepere betekenis. Je zegt het met bloemen! Hoe kan je de verborgen boodschap in een bloemstilleven herkennen?

Rachel Ruysch was één van de eerste succesvolle vrouwelijke kunstenaars in Nederland. Ze was dochter van wetenschapper Frederik Ruysch en achternichtje van Frans Post, de kunstenaar die Brazilië schilderde. Rachel Ruysch specialiseerde zich in het bloemstillevens, door in de leer te gaan bij Willem van Aelst. Van Aelst had de asymmetrie in bloemstillevens geïntroduceerd en Rachel nam dit van hem over.

Onmogelijke Boeketten
Wetenschapper Frederik Ruysch is tegenwoordig vooral beroemd vanwege zijn studies naar de menselijke anatomie en de prachtige tekeningen die hij van organen maakte. Vaak wordt vergeten dat hij ook hoogleraar Botanie was in dienst van de Hortus Botanicus in Amsterdam. Hij had een verzameling opgebouwd van 39 herbaria, waarin hij planten en bloemen bewaarde. Normaal gesproken werden bloemen in herbaria tussen papier gedroogd, maar Frederik Ruysch wist bloemen zo te prepareren dat ze eruit bleven zien alsof ze in bloei stonden.

De herbaria van haar vader waren een geweldige bron van inspiratie voor Rachel Ruysch. Ze kon hierdoor bloemen die in verschillende seizoen bloeien bij elkaar brengen in haar schilderijen. De boeketten van Rachel Ruysch konden in werkelijkheid dus niet bestaan. Ze gebruikte de herbaria van haar vader om de bloemen ook buiten het seizoen levensecht te schilderen.

Vruchtbaarheid en Vergankelijkheid
Een reiziger bezocht rond 1711 het atelier van Rachel Ruysch. Hij schreef: “We gingen naar Jurriaen Pool, in de Wolferstraat, een schilder, om het werk van zijn vrouw Rachel Ruysch (de dochter van de beroemde Anatomist) te zien … Van zijn vrouw hebben we gelukkig twee schilderijen gezien, omdat ze zelden iets af heeft en alles is een jaar van tevoren besteld. De twee werken waren voor de heer la Court in Leiden, waarvoor hij haar 1500 Gulden betaalde. De ene was van bloemen, de andere van fruit. Beide waren erg mooi en heel subtiel geschilderd.”

Hij verwijst hier naar een paar bloemstillevens dat symbool stond voor vruchtbaarheid (fruit) en vergankelijkheid (bloemen). In de afbeeldingen bij deze tekst staat de symboliek van de schilderijen uitgelegd. Rachel Ruysch gebruikte de combinatie van fruit en bloemen vaker om het leven tussen geboorte en dood te laten zien. Al sinds de 16e eeuw waren bloemstillevens een manier om de vergankelijkheid van het leven te laten zien. Omdat bloemen maar kort mooi waren, stonden ze symbool voor de tijdelijkheid van het bestaan. In de schilderijen van Rachel Ruysch zijn specifieke bloemen gebruikt om de tegenstelling tussen vruchtbaarheid en vergankelijkheid te benadrukken.

Constantijn Netscher – Portret van Rachel Ruysch

In dienst van de Keurvorst
De symbolische bloemstillevens brachten Rachel Ruysch veel succes. De reiziger vertelt: “Mevrouw Pool (Rachel Ruysch, red.) verzekerde ons dat ze niet meer dan twee schilderijen in één jaar kan schilderen. Ze moet elk jaar een schilderij aan de keurvorst van de Pfalz leveren, voor wie zij de hofschilder is en van wie ze een pensioen ontvangt.” Ook werd ze als eerste vrouwelijke kunstenaar werd toegelaten tot kunstenaarskring Pictura in Den Haag.

Het is bijzonder dat ze als vrouw werd aangesteld als hofschilder. Het benadrukt de kwaliteit en populariteit van haar werk. Maar roem is zo vergankelijk als een bloemstilleven. Haar boeketten zijn tegenwoordig nog maar bij weinig mensen bekend. Toch behoort Rachel Ruysch tot de belangrijkste vrouwelijke kunstenaars van Nederland en hangen haar bloemen in de grote musea van de wereld!

//Vensters Thema 2019: Vrouwen in de Kunst
Yayoi Kusama: Stippen en Pompoenen tot in de Eeuwigheid!
Jenny Saville’s Vrouwen: Schoonheid of Anti-Schoonheid?
Door Misbruik Getekend: Schilderijen van Artemisia Gentileschi

Categorieën: Kunst nieuws

Kunstkalender Juni 2019 – Sprezzatura, Renoir & Heropening van de Lakenhal

Kunst nieuws - za, 01/06/2019 - 08:00

Iedere maand brengt //Vensters kunstmagazine een overzicht van de hoogtepunten uit de kunstwereld. Laat je meenemen op reis langs tentoonstellingen, televisieprogramma’s en het internet. Wat heeft juni te bieden?

//Vensters’ keuze uit de tentoonstellingen die openen deze maand:

Het Begin van een Nieuwe Wereld
Vanaf 1 juni 2019 in het Kröller-Müller Museum, Otterloo
De tentoonstelling ‘Het begin van een nieuwe wereld. De ontwikkeling van de moderne sculptuur’ laat de ontwikkeling van de moderne sculptuur zien door de ogen van Bram Hammacher, directeur van het Kröller-Müller Museum in Otterlo van 1948 tot 1963. Meteen bij zijn aantreden kiest Hammacher voor een nieuwe koers: hij wil de ontwikkeling van de moderne beeldhouwkunst op internationaal niveau in beeld brengen. De beeldentuin is Hammachers bekendste wapenfeit, maar hij verwerft ook veel beelden voor ‘binnen’, vaak in nauwe wisselwerking met de beelden in de tuin. Met een groot aantal van deze beelden laat Het begin van een nieuwe wereld een rijkgeschakeerd beeld zien van de moderne beeldhouwkunst.

Sprezzatura
Vanaf 2 juni 2019 in het Drents Museum, Assen
Van 2 juni tot en met 3 november 2019 schitteren meer dan zeventig Italiaanse meesterwerken in de tentoonstellingsvleugel van het Drents Museum in Assen. In de tentoonstelling Sprezzatura – Vijftig jaar Italiaanse schilderkunst (1860-1910) staat het werk centraal van maar liefst veertig schilders uit heel Italië, zoals Antonio Mancini, Federico Zandomeneghi, Giovanni Segantini, Giacomo Favretto en Giuseppe Pellizza. Het Drents Museum laat het Nederlandse publiek kennismaken met de ongekende kwaliteit en schoonheid van de Italiaanse 19de-eeuwse schilderkunst. De schilderijen zijn voornamelijk afkomstig uit prominente Italiaanse museale collecties, waaronder het Uffizi Museum in Florence. Een groot deel is niet eerder in Nederland te zien geweest. De tentoonstelling Sprezzatura vormt het derde deel in de reeks ‘Kunst rond 1900 in internationaal perspectief’, waarin het Drents Museum Europese kunstenaarsgroepen uit de late negentiende, vroege twintigste eeuw presenteert.

William Kentridge – 10 Drawings for Projection
Vanaf 3 juni 2019 in Eye, Amsterdam
In 2015 schonk de Zuid-Afrikaanse kunstenaar William Kentridge 10 Drawings for Projection (1989-2011) aan het filmmuseum. De tien korte animatiefilms betekenden Kentridges doorbraak in de internationale kunstwereld. De films, die de bewogen geschiedenis van Zuid-Afrika belichten, zijn deze zomer als grote installatie te zien in Eye. In de tentoonstelling is ook de filminstallatie O Sentimental Machine (2015) te zien, die historische opnamen bevat van de Russische revolutionair Leon Trotski. De tentoonstelling vindt plaats tijdens het Holland Festival, waarvoor William Kentridge optreedt als Associate Artist. Een terugkerend thema in de serie – met films als Johannesburg, 2nd Greatest City After Paris (1989), Felix in Exile (1994) en Other Faces (2011) – is de recente Zuid-Afrikaanse geschiedenis. Uitgangspunt voor de animaties zijn de houtskooltekeningen die Kentridge overtekent, weer weggomt en daarmee in beweging zet. Ze refereren onder meer aan historische gebeurtenissen als het bloedbad van Sharpeville, de vrijlating van Nelson Mandela en de afschaffing van Apartheid. De 10 Drawings for Projection (1989-2011) markeerden Kentridges doorbraak in de internationale kunstwereld als geëngageerd kunstenaar die begaan is met de ontwikkelingen in zijn geboorteland.

Museum de Lakenhal
Heropening 19 juni 2019
Zijne Majesteit de Koning opent op woensdagmiddag 19 juni 2019 het vernieuwde Museum De Lakenhal in Leiden. Na een restauratie en uitbreiding van ruim twee jaar heeft het museum nu een nieuwe vleugel die ruimte biedt aan tijdelijke tentoonstellingen. De vaste collectie beeldende kunst, geschiedenis en kunstnijverheid vanaf de zestiende eeuw tot nu is vanaf de opening permanent te zien. Aansluitend op de Koninklijke opening wordt Museum De Lakenhal met een vierdaags openingsfestival van 20 tot en met 23 juni weer teruggegeven aan het publiek.

Luc Tuymans – the Return
Vanaf 29 juni 2019 in Museum de Pont, Tilburg
Museum De Pont in Tilburg organiseerde in 1995 de eerste tentoonstelling in Nederland van het werk van de Belgische schilder Luc Tuymans. Deze zomer keert de inmiddels wereldberoemde kunstenaar terug in Tilburg met een tweede overzicht, dat hij toepasselijk de titel The Return heeft meegegeven. Hendrik Driessen, directeur van De Pont, neemt met deze tentoonstelling, die op 29 juni zal worden geopend, afscheid van het museum waaraan hij sinds de oprichting verbonden is geweest. De tentoonstelling, die in zeer nauwe samenwerking met de kunstenaar wordt samengesteld, zal een vijftigtal schilderijen omvatten uit de periode 1975 tot nu, waaronder enkele recente werken die niet eerder te zien waren. The Return is een van de twee grote Tuymans­tentoonstellingen die deze zomer in Europa te zien zullen zijn. Naast die in De Pont werkt hij ook aan zijn eerste solo in Italië, die op 24 maart van start gaat in Palazzo Grassi in Venetië.

Aanraders op TV en in de bioscoop komende maand:

DWDD Summerschool (BNNVARA)
Donderdag 13 juni om 21h40 op NPO1
Ook deze zomer presenteert De Wereld Draait Door weer Summerschools, korte colleges van bevlogen sprekers. DWDD Summerschool begint op donderdagavond 13 juni met een college van Bart Van Loo over het leven als een Bourgondiër. Als we willen weten waar wij Nederlanders eigenlijk vandaan komen, dan moeten we beginnen bij de Bourgondiërs, onze werkelijke aartsvaders. En de uitdrukking ‘leven als een Bourgondiër komt niet uit de lucht vallen, want van feesten hadden de Bourgondiërs flink verstand. Bart Van Loo neemt ons mee naar de Lage Landen in de Middeleeuwen (1369-1467) en vertelt ons over de extravagante banketten, uitgekiende huwelijkspolitiek en nobele ridders. Wat werd er geserveerd, was er ook muziek, wat waren de regels van het riddertoernooi? Party like it’s 1454.

Close Up: M.R. (AVROTROS)
Donderdag 13 juni om 22h45 op NPO2
M.R. is een documentaire over kunstschilder Matthijs Röling. Matthijs schildert niet meer. Nu brengt hij de dagen door in misschien wel zijn grootste kunstwerk; de tuin en het huis die zo vaak als ‘decor’ in zijn schilderijen hebben gefigureerd. Een universum van geometrische vormen, schijnbare eeuwenoude ruïnes en de sterrenhemel. Terwijl de seizoenen verstrijken blikt Matthijs terug op een leven lang schilderen en tekenen.

Renoir: Revered and Reviled
Vanaf 27 juni in de bioscoop
Pierre Auguste Renoir (1841-1919) is geliefd om zijn impressionistische schilderijen, welke zich tussen de populairste ter wereld begeven. Deze adembenemende film, gebaseerd op de Barnes Foundations opmerkelijke collectie, vertelt het zelden vertelde verhaal van Renoirs artistieke heruitvinding als gevolg van zijn afwijzing van impressionisme in de vroege jaren ’90 van de 19e eeuw en verkent zijn impact op twee grote meesters van de 20e eeuw, namelijk Picasso en Matisse. Renoir – Revered And Reviled biedt een frisse blik een van de grootste kunstenaars van de 20e eeuw en vraagt of Renoir een genotzuchtige fantast was of Matisse gelijk had zijn met zijn uitspraak dat Renoirs wulpse vrouwenfiguren “de mooiste naakten ooit geschilderd” zijn. Kijkers kunnen dit voor zichzelf uitmaken, begeleid door vooraanstaande kunstexperts en een close-up blik op de collectie zelf

//Vensters leest graag bij collega-schrijvers om op de hoogte te blijven van het kunstnieuws en achtergronden. Dit waren de hoogtepunten van afgelopen maand:

YouTube: Biennale van Venetië
@ https://www.youtube.com/watch?v=UdNtxpKubjQ
Virtuele rondleiding door de 58e Biennale van Venetië door VernissageTV.

NOS: Schilderij Monet levert bijna 100 miljoen euro op
@ https://nos.nl/artikel/2284674-schilderij-monet-levert-bijna-100-miljoen-euro-en-een-record-op.html
Een nieuw record voor Monet tijdens een veiling bij Sotheby’s.

Volkskrant: Dit Konijn van Koons is het duurste werk van een levende kunstenaar
@ https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/dit-konijn-van-koons-is-het-duurste-werk-van-een-levende-kunstenaar~b81c46c9/
Koons breekt het record van Hockney en is opnieuw de duurste kunstenaar ter wereld.

Juni 2019
6 juni: D-Day – 75 jaar geleden 
9 juni: Pinksteren – christelijke feestdag
10 juni: Gustave Courbet – 200 jaar geleden geboren
16 juni: Vaderdag
19 juni: Heropening Museum de Lakenhal in Leiden
21 juni: Begin van de Zomer
24 juni: Geboorte van Johannes de Doper katholieke herdenkdag

 

Categorieën: Kunst nieuws

Modern Parijs door de Ogen van Camille Pissarro

Kunst nieuws - wo, 29/05/2019 - 11:00

Tussen 1850 en 1900 moesten de smalle straatjes van het Middeleeuwse Parijs plaatsmaken voor de brede boulevards van Baron Haussmann. Hele wijken werden gesloopt. De meeste impressionisten vonden de nieuwe stad maar niets. Ze vestigden zich op het platteland om de natuur te schilderen. Maar dit veranderde toen Camille Pissarro de stad herontdekte in 14 prachtige schilderijen van de Boulevard Montmartre!

In juni 1848 brak er oproer uit in Parijs. Arbeiders kwamen in opstand tegen de hoge werkloosheid en sloegen de stad kort en klein. De politie had in de smalle Middeleeuwse straatjes van de stad grote moeite om de orde te herstellen. Keizer Napeolon III besloot daarom dat een grote renovatie van de stad noodzakelijk was. De smalle straten waren niet meer geschikte voor het vele vervoer na de industriële revolutie.

Boulevards
Baron Georges-Eugène Haussmann kreeg daarom de opdracht om Parijs te herbouwen. Hele wijken werden platgegooid om ruimte te maken voor brede boulevards en chique gebouwen. Er was geen ruimte meer voor goedkope woningen en arbeiders verdwenen daarom naar de buitenwijken (banlieu). Wie tegenwoordig naar Parijs gaat, moet goed zoeken om nog wat sporen van Middeleeuws Parijs terug te vinden.

De brede boulevards van Haussmann voelen tegenwoordig aan als het klassieke Parijs, maar eind 19e eeuw waren dit moderne stadspaleizen. De vernieuwingen van Haussmann riepen veel weerstand op: de inwoners zagen hun vertrouwde stad verdwijnen. Renoir schreef in 1877 dat hij het verlies van historische gebouwen betreurde. Hij vond de nieuwe gebouwen langs de Haussmann boulevards monotoon en saai. Nee, Renoir & Monet schilderden liever in de open lucht van het platteland.

Caillebotte en Pissarro
De eerste impressionist die zich interesseerde voor het Parijs van baron Haussmann was Gustave Caillebotte. Omdat Caillebotte uit een rijke familie kwam en niet van zijn schilderkunst afhankelijk was om te overleven, was hij vrijer dan de andere impressionisten. Zijn stijl was realistischer en leende zich goed voor stadsgezichten. Caillebotte woonde zelf lange tijd aan de Boulevard Haussmann en schilderde vaak rijke stadsbewoners.

In 1894 zag Camille Pissarro waarschijnlijk het werk van Caillebotte tijdens een overzichtstentoonstelling. Na jarenlang op het platteland was Pissarro teruggekeerd naar Parijs. Hij had last van een oogaandoening en kon niet meer goed tegen het felle licht. In plaats van buiten te schilderen besloot hij daarom zijn doek te plaatsen in het venster.

Boulevard Montmartre
In 1897 nam Camille Pissarro zijn intrek in een kamer op de hoek van de Boulevard des Italiens en de Boulevard Montmartre. Zijn kunsthandelaar Paul Durand-Ruel stimuleerde hem om eens serie van de stad te maken omdat dit type werk goed verkocht in Amerika. In korte tijd maakte Camille Pissarro een hele reeks Boulevard-schilderijen.

Hij schreef hierover aan zijn zoon: “Ik ben mijn reeks Boulevards begonnen. Ik heb een prachtig beeld dat ik ga onderzoeken onder alle mogelijke effecten links van mij. Ik heb nog een ander uitzicht dat verschrikkelijk moeilijk is: bijna in vogelvlucht, kijkend over de rijtuigen, bussen en mensen die zich vermoeien over de grote bomen en grote huizen die ik recht moet zetten – het is lastig …’ Pissarro maakte uiteindelijk 14 schilderijen van het makkelijke uitzicht: de Boulevard Montmarte en 2 schilderijen van het moeilijke uitzicht: de Boulevard des Italiens.

De serie van de Parijse boulevards was een groot succes. Het leverde Pissarro uitnodigen op om in de Verenigde Staten te exposeren. De moderne stadsgezichten waren volledig anders de impressionistische landschappen en gaven Pissarro veel plezier. ‘Misschien is het niet erg esthetisch, maar ik ben heel blij dat ik de straten van Parijs kan schilderen, waarvan wordt gezegd dat ze lelijk zijn, maar die in feite zo zilverachtig, zo helder, zo levendig van leven zijn […] ze zijn zo volledig modern!’

Na de aanvankelijke tegenstand tegen de plannen van Haussmann, begonnen de impressionisten zo de schoonheid van de moderne stad te waarderen. Camille Pissarro zou na zijn serie over de Boulevard Montmartre nog vele andere plekken in de stad vastleggen. Hij creëerde zo een beeld van Parijs rond 1900 met in de hoofdrol de nieuwe boulevards van Haussmann.

 

Categorieën: Kunst nieuws